Дәстүрлі кірпіш өндірісінің басты экологиялық проблемасы — саз балшықты 900–1100°C дейін қыздыратын пеш кезеңі, ол көп энергия жұмсатып, айтарлықтай CO₂ бөледі. Соңғы жылдары бірнеше компания бұл кезеңнен мүлдем бас тартатын балама тәсілдер ұсынды.
Ұлыбританиялық earth4Earth компаниясы құрылыс алаңдарынан шығатын қазылған топырақты (әдетте полигонға тасталатын қалдық) арнайы лайм негізді байланыстырғышпен қосып, престеу жолымен кірпіш жасайды — пеш сатысы мүлдем жоқ. Байланыстырғышты дәстүрлі 900–1000°C орнына бөлме температурасында өндіретін технология арқасында өндіріс процесінде бөлінетін көміртек толықтай қатты күйде сақталады. Нәтижесінде материал өзінің тіршілік циклінде өндіру кезінде бөлінгеннен көбірек CO₂ сіңіреді. (Дереккөз: Carbon Capture Magazine, 2025)
Белгиялық Vandersanden компаниясы басқа әдісті қолданады: Pirrouet® атты кірпішін пеште күйдірмей, жоғары концентрациялы CO₂ камерасында карбонаттау реакциясы арқылы қатайтады. Шикізаттың 80%-ы металлургия өнеркәсібінің қалдықтарынан (карбинокс, стинокс) алынады. Бұл әдіс тонна кірпішке шаққанда 60 кг-ға дейін CO₂-ні тұрақтандырады. (Дереккөз: Vandersanden, Pirrouet)
Ғылыми зерттеулер де осы бағытты растайды: құрылыс сынықтарынан алынған ұсақ бетон фракциясын биокөмір мен байланыстырғыш қоспалармен біріктіру арқылы жасалған кірпіштерде тонна өнімге шаққанда шамамен 700 кг-ға дейін CO₂ тұрақтандыру мүмкіндігі тіркелген. (Дереккөз: ScienceDirect, 2025)
Мұндай технологиялар негізінен қазылған топырақ пен бетон сынықтарын шикізат ретінде пайдаланады — бұл Қазақстанның ірі қалаларындағы (Алматы, Астана, Шымкент) құрылыс алаңдарынан шығатын қалдық көлемін ескерсек, жергілікті құрылыс компанияларымен бірлескен пилоттық жобаға ыңғайлы бағыт болуы мүмкін.
Ескерту: нақты сандық көрсеткіштер шетелдік дереккөздерден алынған, Қазақстан жағдайына бейімдеу үшін жергілікті сынақ деректері қажет.